FAQ

Covid-19

Εγκυμοσύνη και κορωνοϊός

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, «οι έγκυες γυναίκες ή οι έγκυες που βρίσκονται στους πρώτες μήνες εγκυμοσύνης, οι οποίες είναι μεγαλύτερες σε ηλικία, υπέρβαρες και έχουν προϋπάρχουσες ιατρικές παθήσεις όπως η υπέρταση και ο διαβήτης φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν βαριά από COVID-19. Όταν οι έγκυες εμφανίζουν μια σοβαρή νόσο, απαιτούν πιο συχνά περίθαλψη σε μονάδες εντατικής θεραπείας απ' ότι οι γυναίκες που είναι σε αναπαραγωγική ηλικία και δεν είναι έγκυες. Λόγω των αλλαγών στο σώμα και το ανοσοποιητικό τους σύστημα, γνωρίζουμε ότι οι έγκυες γυναίκες μπορεί να προσβληθούν σοβαρά από ορισμένες αναπνευστικές λοιμώξεις. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να λαμβάνουν προφυλάξεις για να προστατευθούν από τη νόσο COVID-19 και να αναφέρουν τα πιθανά συμπτώματα (όπως πυρετός, βήχας ή δυσκολία στην αναπνοή) στον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης τους.»

Προς το παρόν δεν υπάρχουν σύμφωνα με τον ΠΟΥ επαρκή δεδομένα που να μπορούν να αποκλείσουν με ασφάλεια το ενδεχόμενο μετάδοσης στο κυοφορούμενο έμβρυο. Ωστόσο, μέχρι στιγμής στο μητρικό γάλα, στο αίμα του ομφάλιου λώρου και του πλακούντα, και στο αμνιακό υγρό μητέρων που έχουν νοσήσει ΔΕΝ βρέθηκαν ιοί.
Ο ΠΟΥ και το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) συνιστούν στις εγκύους να τηρούν τα γενικά μέτρα προφύλαξης:
  • Πλένε τα χέρια σου τακτικά για τουλάχιστον 30 δευτερόλεπτα με αλκοολούχο καθαριστικό χεριών ή σαπούνι και νερό.
  • Κράτα απόσταση από τους άλλους και απόφυγε χώρους με συνωστισμό καθώς και τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
  • Απόφυγε όσο μπορείς να ακουμπάς το πρόσωπό σου, κυρίως τα μάτια, τη μύτη και το στόμα.
  • Όταν βήχεις ή φταρνίζεσαι, κάλυπτε το στόμα και τη μύτη μέσα στον αγκώνα σου ή χρησιμοποίησε για να καλυφθείς ένα χαρτομάντιλο. Πέτα αμέσως το χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο.
  • Καθάριζε και απολύμανε συχνά τις επιφάνειες με τις οποίες έρχεσαι σε επαφή σε καθημερινή βάση.
  • Σε περίπτωση επαφής με άλλα άτομα, φόρα μάσκα π.χ. όταν πηγαίνεις για ψώνια στο σούπερ μάρκετ.
Αν έχεις πυρετό, βήχα ή/και δυσκολία στην αναπνοή, κάλεσε την τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης για τον κορωνοϊό και ακολούθησε τις συμβουλές που θα σου δώσουν, μέχρι να επικοινωνήσεις με γιατρό. 
Σε κάθε περίπτωση επικοινώνησε με τη μαία σου, απευθείας με την κλινική ή κάλεσε τη γραμμή έκτακτης ανάγκης και μάθε τι πρέπει να κάνεις. Εναλλακτικά, μπορείς να απευθυνθείς στον/στη γυναικολόγο σου, εφόσον μπορείς να τον/την βρεις στο τηλέφωνο.
Αν δεν έχεις λάβει εκ τον προτέρων ειδικές οδηγίες, και πάλι επικοινώνησε με τη μαία σου, απευθείας με την κλινική ή κάλεσε τη γραμμή έκτακτης ανάγκης.
Αν αισθάνεσαι τη συνήθη κινητικότητα του εμβρύου, δεν παρουσιαστούν έντονες αιμορραγίες, δεν έχουν σπάσει τα νερά και νιώθεις ασφαλής στο σπίτι σου, μπορείς να παραμείνεις για κάποιο διάστημα ακόμα στο σπίτι σου, πριν ξεκινήσεις για την κλινική.

Προς το παρόν (τελευταία ενημέρωση Ιανουαρίου 2021) βρίσκονται σε εξέλιξη διάφοροι τύποι εμβολίων κατά του COVID-19 από διάφορους παρασκευαστές. Ορισμένοι ελάχιστοι τύποι των εμβολίων αυτών έχουν ήδη εγκριθεί και χρησιμοποιούνται. Το εκάστοτε εμβόλιο που θα χρησιμοποιηθεί εξαρτάται προς το παρόν από τον εκάστοτε τόπο διαμονής σου. Σε κάθε χώρα διαφέρει ο προσδιορισμός των ατόμων που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου και εμβολιάζονται κατά προτεραιότητα.
Πώς να αποφασίσω εάν θα εμβολιαστώ ή όχι;
Για να μπορέσεις να αποφασίσεις ποια είναι η καλύτερη επιλογή για σένα είναι γενικά απαραίτητες ορισμένες βασικές πληροφορίες σχετικά με το θέμα του εμβολιασμού. Αποφάσισε σε συνεννόηση με την/τον ιατρό σου εάν στην περίπτωσή σου τα οφέλη είναι περισσότερα από τους πιθανούς κινδύνους.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι έγκυες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να ασθενήσουν σοβαρά από τον COVID-19. Δυστυχώς, με βάση τις έρευνες που έχουν διεξαχθεί, προς το παρόν δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρό πόρισμα σχετικά με την ασφάλεια της εφαρμογής του εμβολίου στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού. Έγκυες οι οποίες διατρέχουν υψηλό κίνδυνο μόλυνσης, για παράδειγμα, στην περίπτωση που εργάζονται στον ιατρικό κλάδο, θα πρέπει κατά τον ΠΟΥ να εμβολιάζονται, τουλάχιστον εφόσον δεν υπάρχει γνωστό ιατρικό ιστορικό σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων.
Τις επόμενες εβδομάδες και μήνες πολλά θα αλλάξουν ακόμα στον τομέα αυτό και αναμένονται διαρκώς νέες πληροφορίες.

Θηλασμός και κορωνοϊός

Εφόσον το επιτρέπει η γενική κατάσταση της υγείας σου (π.χ. εμφανίζεις μόνο ήπια συμπτώματα) και δεν υπάρχει καμία άλλη ιατρική αντένδειξη, σύμφωνα με τον ΠΟΥ ο θηλασμός δεν χρειάζεται να διακοπεί, ακόμα και σε περίπτωση νόσου COVID-19. Πρόσεχε να πλένεις τα χέρια σου σχολαστικά τόσο πριν όσο και μετά τον θηλασμό, καθώς επίσης να καλύπτεις το στόμα και τη μύτη σου με μάσκα σε όλη τη διάρκειά του.
Ενημερώσου τι πρέπει να κάνεις, και σε κάθε περίπτωση επικοινώνησε και πάλι με τον/τη γιατρό σου.

Ναι. Ωστόσο, η μόλυνση με βάση τις γνώσεις που διαθέτουμε σήμερα δεν μεταδίδεται μέσω του μητρικού γάλακτος. Το μωρό ενδέχεται να κολλήσει τον ιό –όπως και κάθε άλλος άλλωστε– από τη μητέρα μέσω των σταγονιδίων. Αυτό ισχύει βεβαίως και για το τάισμα με το μπιμπερό. Τα σταγονίδια φτάνουν στο παιδί λόγω της σωματικής εγγύτητας με τον βήχα, το φτάρνισμα και ενδεχομένως την αναπνοή. Ως εκ τούτου, ο ΠΟΥ και το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) συνιστούν αφενός την εφαρμογή μάσκας κατά το τάισμα και αφετέρου το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών πριν και μετά την όλη διαδικασία.
Ο κίνδυνος μετάδοσης μειώνεται με την εφαρμογή μάσκας. Επιπλέον, ο ΠΟΥ συνιστά σχολαστικό πλύσιμο των χεριών πριν και μετά την επαφή με το βρέφος, καθώς επίσης τακτικό καθαρισμό και απολύμανση όλων τον επιφανειών συχνής επαφής. 
Δεδομένου ότι η επαφή μητέρας-παιδιού είναι πολύ στενή σε όλη τη διάρκεια του 24ωρου και η εφαρμογή μάσκας δεν είναι πάντα εφικτή, η αποδοτικότητα της πρακτικής αυτής τίθεται υπό αμφισβήτηση. Ενημερώσου για τα μέτρα που πρέπει να λάβεις επικοινωνώντας κατά προτίμηση με τον/τη γιατρό σου.
Μέχρι στιγμής δεν είναι ακόμα σαφές, αν ο COVID-19 μπορεί να μεταδοθεί στο μωρό μέσω του μητρικού γάλακτος, παρόλα αυτά σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) και την ΑΒΜ (Academy of Breastfeeding Medicine) στις μελέτες που έχουν διεξαχθεί έως τώρα ΔΕΝ αποδείχτηκε η παρουσία κορωνοϊών στο μητρικό γάλα. 
Δεδομένου ότι με βάση τις λίγες διαθέσιμες μελέτες δεν έχει αποδειχτεί η παρουσία κορωνοϊών στο μητρικό γάλα [βλ. Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC), ΑΒΜ (Academy of Breastfeeding Medicine)] μπορείς να ακολουθήσεις απλά τις γενικές συστάσεις για τη φύλαξη του μητρικού γάλακτος:
Πίνακας: Φύλαξη μητρικού γάλακτος
  • σε θερμοκρασία περιβάλλοντος 4 ώρες
  • στο ψυγείο (0-4°C) έως 3 ημέρες
  • στον καταψύκτη (-20°C) 3 μήνες

Βρέφος και κορωνοϊός

Σύμφωνα με την Unicef και το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) δεν διαφαίνεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο τα παιδιά από την νόσο του COVID-19. Ωστόσο, λόγω του περιορισμένου αριθμού δεδομένων δεν μπορεί να μιλήσει κανείς με βεβαιότητα για τις συνέπειες του COVID-19 σε βρέφη και παιδιά. Μέχρι στιγμής παρόλα αυτά δεν έχουν παρατηρηθεί παρά μόνο ελάχιστα κρούσματα σε παιδιά. 
Μεγαλύτερο κίνδυνο για τη δυσμενή εξέλιξη της νόσου διατρέχουν παιδιά (όπως και ενήλικες) που παρουσιάζουν ήδη προβλήματα στους πνεύμονες και εξασθένηση του ανοσοποιητικού λόγω υποκείμενων νοσημάτων.

Ο ΠΟΥ συνιστά, οι γονείς να προφυλάσσονται όσο καλύτερα μπορούν κατά την επαφή τους με το μωρό τους. Πριν από την άμεση επαφή με το μωρό θα πρέπει να πλένουν και να απολυμαίνουν τα χέρια τους. Κατά τον θηλασμό ή το τάισμα με το μπιμπερό η μητέρα ή ο πατέρας θα πρέπει να φοράει οπωσδήποτε προστατευτική μάσκα.
Σε κάθε περίπτωση απαιτείται επικοινωνία με τον παιδίατρο, ο οποίος θα επιβεβαιώσει ή θα αποκλείσει το ενδεχόμενο της μόλυνσης. Σύμφωνα με το KidsHealth® έως τώρα διαφαίνεται, ότι ο κορωνοϊός παρουσιάζει πιο ήπια εξέλιξη σε βρέφη και μικρά παιδιά από ό,τι στους ενήλικες. Παρόλα αυτά η επικοινωνία με έναν γιατρό κρίνεται απαραίτητη.
Με βάση τα όσα γνωρίζουμε έως τώρα και σύμφωνα με το ScienceDirect οι ιοί επιζούν σε θερμοκρασία δωματίου έως και 9 ημέρες πάνω σε λείες επιφάνειες. Κατά μέσο όρο ζουν 4-5 ημέρες. Ωστόσο, το κρύο και οι συνθήκες υγρασίας ενδέχεται να επιμηκύνουν τον χρόνο επιβίωσης. 
Με σχολαστική καθαριότητα και απολύμανση μπορούν να απομακρυνθούν οι κορωνοϊοί.

Ο κορωνοϊός είναι πιο μεταδοτικός από άλλους παθογόνους μικροοργανισμούς, γι' αυτό η πιο σχολαστική υγιεινή συνιστάται ανεπιφύλακτα και για τις πιπίλες, τα μπιμπερό και όλα τα σχετικά αξεσουάρ. Η αποστείρωση πριν από κάθε χρήση είναι πλέον απλούστατη διαδικασία: Κάποια μπιμπερό, όπως π.χ. το MAM Easy-Start Anti ColicTM διαθέτουν μια ενσωματωμένη λειτουργία αποστείρωσης, ενώ όλες οι πιπίλες MAM, μπορούν πολύ εύκολα και πρακτικά να αποστειρωθούν στον φούρνο μικροκυμάτων μέσα στη θήκη τους. Η μέθοδος δεν είναι μόνο γρήγορη, αλλά καταναλώνει και λιγότερη ενέργεια σε σχέση με το κλασικό βράσιμο. 
Πέραν αυτού, η μητέρα ή ο πατέρας θα πρέπει πριν και μετά την αποστείρωση να πλένουν τα χέρια τους σχολαστικά, καθώς επίσης να χρησιμοποιούν απολυμαντικό. Επιπρόσθετα βοηθά και η εφαρμογή μάσκας, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μετάδοσης του κορωνοϊού στην πιπίλα, το μπιμπερό και τα σχετικά αξεσουάρ.